متن نامه انجمن های علمی به کاندیداهای انتخابات ریاست جمهوری

متن نامه تعدادی از انجمن های علمی روانشناسی خطاب به کاندیداهای محترم دوازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری به شرح زیر می باشد.

 

 

بسم­ لله الرحمن الرحیم

 

محضر کاندیداهای محترم دوازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران

موضوع: توجه به موضوع بسیار مهم سلامت روانی-اجتماعی کشور

سلام­علیکم

با احترام، همانگونه که خاطر حضرات عالیقدر مستحضر است، در بندهای چهارم و پنجم سند چشم­انداز جمهوری اسلامی ایران، ابلاغی مقام معظم رهبری مورخ 13/7/1382، جامعه ایرانی در افق 1404 اینگونه ترسیم شده است:

4. برخوردار از سلامت، رفاه، امنيت غذايي، تامين اجتماعي، فرصت­هاي برابر، توزيع مناسب درآمد، نهاد مستحکم خانواده، به دور از فقر، تبعيض و بهره­مند از محيط زيست مطلوب.

 5. فعال، مسئوليت پذير، ايثارگر، مومن، رضايتمند، برخوردار از وجدان کاري، انضباط، روحيۀ تعاون و سازگاري اجتماعي، متعهد به انقلاب و نظام اسلامي و شکوفايي ايران و مفتخر به ايراني بودن.

کاندیداهای محترم!

با گذشت بیش از 13 سال از ابلاغ سند صدرالاشاره، همچنان در زمینه­های مهمی نظیر سلامت روان، استحکام خانواده، روحیه تعاون و سازگاری اجتماعی و انظباط، هنوز در مسیر چشم­انداز گام بر نمی­برداریم. این در حالی است که  در سایر اسناد، نظیر نقشه تحول سلامت (1390) نقشه جامع علمی کشور (1390) به اهمیت سلامت روان و جامعه سالم و بالنده نیز توجه شده است. لیکن آمارهای موجود، شواهد تجربی و شاخص­های سلامت روانی-اجتماعی، مبین واقعیات تلخ دیگری هستند که زیبنده جامعه ما نیست. پس بجاست که کاندیداهای محترم، برنامه عملی و مبتنی بر شواهد علمی برای ارتقای سلامت روانی-اجتماعی ارائه ­فرمایند.

رجال گرانقدر، جامعه نیازمند آرامش، نشاط، تعاون، سازگاری، احترام به حقوق و حفظ حریم­ها و سازندگی است. از اینرو، در مناظرات بعدی حتماً این نکات کلیدی مد نظر قرار گیرد. آحاد جامعه، تجربه خوبی از بی­حرمتی­ها و پرده­دری­­ها ندارند. پس بهتر است که کاندیداهای محترم از این رویکرد اجتناب ورزند. چون تداعی­گر آن صحنه­های تلخ است و بر تصمیم انتخاباتی آنها اثر خواهد داشت.

اما برخی از علل معضلات روانی- اجتماعی حاضر عبارتند از:

  1. تاکید افراطی بر علوم فیزیکی و فناوری به قیمت غفلت از علوم انسانی و اجتماعی طی دهه­های اخیر. این رویکرد، شمشیر دو لبه­ای بوده است که لبۀ خوب آن پیشرفتهای علمی نسبی به ارمغان آورده است. اما لبۀ بد آن اشاعه فرهنگ غفلت از عوامل انسانی را بدنبال داشته است که علت­العلل بخشی از مشکلات کنونی جامعه ماست. این موضوع، آشکارا در نحوه برنامه­ریزی و مدیریت سلامت روان کشور تبلور یافته است. تقلیل مشکلات روانی-اجتماعی به مشکلات جسمی و غفلت جدی از مبانی اجتماعی، ذهنی و معنوی مشکلات روانی باعث شده که روح حاکم بر برنامه­های سلامت روان  (مثلاً برنامه ارتقای سلامت روان 1394-1390) تک ساحتی و  مبتنی بر بٌعد جسمانی باشد و در نتیجه اینگونه برنامه­ها  ناموفق یا ناکارآمد باقی بمانند.
  2. غلبه رویکرد بیمار-محور بجای سلامت-محور باعث شده بخش عمده بودجه ها و امکانات صرف درمان شود، نه پیشگیری. از اینرو باید رشته­های روانشناسی و مشاوره محور اصلی برنامه­های سلامت روانی-اجتماعی باشند.
  3.  منحصر کردن پایش و ارزیابی برنامه­های سلامت روانی به برنامه­ریزان و مجریان برنامه­ها! در حالی که منطقاً فرآیند پایش باید توسط سایر متخصصان سلامت روان انجام گیرد.
  4. کم توجهی به اصول مهم اقتصاد و عدالت در حیطه سلامت روانی-اجتماعی در مقایسه با سلامت جسمی.
  5. فقدان ساماندهی متخصصین حوزه سلامت روان کشور، تضعیف معدود نهادهای خدمت­رسان و ناتوانی یا کارشکنی در تربیت کارشناسان و متخصصان حوزه سلامت که عمدتا در 3-2 سال اخیر رخ داده است.

با توجه به بحرانی بودن وضعیت سلامت روانی-اجتماعی و ناکارآمدی سیاست­های موجود در بسیج همه امکانات کشور برای مواجه با این معضل فراگیر، پیشنهاد می­شود:

أ‌)        ایجاد معاونت سلامت روانی-اجتماعی در ساختار سازمانی نهاد ریاست جمهوری تا وظیفه خطیر ساماندهی سلامت روانی-اجتماعی کشور را باحضور متخصصین حوزه سلامت روان در وزارت علوم تحقیقات و فن­آوری، سازمان بهزیستی، وزارت کشور، وزارت آموزش و پرورش، سازمان نظام روانشناسی و مشاوره، انجمن­های علمی و ....بعهده گیرد.

ب‌)     وظیفه پایش برنامه­­های ارتقای سلامت روان، به وزارت علوم تحقیقات و فناوری سپرده شود. لازم به ذکر است که این وزارتخانه، بصورت سنتی، متولی آموزش هزاران متخصص و کارشناس در حیطه سلامت روانی-اجتماعی است و دارای کادر بزرگی از متخصصین آمار و روش­شناس در سراسر کشور می­باشد. بعلاوه، بخش اعظم دانش بومی راجع به سلامت روانی-اجتماعی توسط متخصصین این وزارتخانه تولید شده است. پس موجه­ترین نهاد برای ارزیابی این برنامه­ها می­باشد. بدین منظور کمیته پایش سلامت روانی- اجتماعی  با محوریت وزارت علومتشکیل شود.

ت‌)    حمایت از دوره­­های تحصیلات تکمیلی سلامت محور در وزارت علوم و سایر وزارتخانه­ها و سازمانها بعمل آید.

ث‌)    تدوین آیین­نامه سلامت روانی-اجتماعی کشور توسط یک شورای 5 نفره، مرکب از نمایندگان وزارت علوم، وزارت بهداشت، وزارت رفاه و تامین اجتماعی و 2 نفر از اساتید دانشگاه با ابلاغ رییس جمهور. با کمک این این آیین­نامه، سیاستگزاریها و پایش سلامت روانی، اجتماعی و معنوی به شکل مطلوب و کاملا علمی انجام خواهد گرفت.

در خاتمه تاکید می­کنیم که اهتمام  به مسائل و راهکارهای فوق می­تواند تا حد زیادی راهگشای مسائل سلامت روانی-اجتماعی است. پس باید در برنامه­های استراتژیک کاندیدهای محترم به اشکال مختلف لحاظ شود. بدیهی است که جامعه بزرگ روانشناسان و مشاوران کشور آماده همکاری با دولتی هستند که برنامه مشخصی برای نیل به هدف جامعه سالم و بالنده ارائه دهد. و صد البته، در جریان رقابتهای انتخاباتی برنامه ­های روشنی برای حمایت از سازمانها، نهادها و خدمات روانشناسان و مشاوران ارایه نماید.    

 

1.انجمن روانشناسی تربیتی ایران 2. انجمن روانشناسی سلامت ایران 3. انجمن مشاوره ایران4. انجمن روانشناسی بالینی کودک و نوجوان ایران 5. انجمن ایرانی روانشناسی 6. انجمن روانشناسی بالینی ایران 7. انجمن علوم و فناوری­های شناختی 8. انجمن روانشناسی اسلامی 9.انجمن روانشناسی اجتماعی ایران 10. انجمن مطالعات سالمندی 11. انجمن علمی روانشناسی نظامی 12. انجمن روانشناسی کودکان استثنایی 13.انجمن روانشناسی ایران.